INFLUENZA - Frequently asked questions

Wat is influenza?
Influenza, oftewel griep, is een acute respiratoire ziekte die wordt veroorzaakt door infectie met het influenza virus type A of B. De eerste symptomen verschijnen tussen 18 en 72 uur na infectie. De meest voorkomende symptomen van ongecompliceerde influenza zijn: een plotseling begin met koorts, koude rillingen, hoofdpijn, spierpijn en een droge hoest. De hoest kan lang aanhouden, de overige klachten verdwijnen meestal na 2-7 dagen.

Hoe ernstig is influenza?
Voor de meeste mensen is een influenza infectie slechts een vervelende ervaring, maar in sommige gevallen kan het leiden tot een ernstige ziekte. De meest voorkomende complicaties van influenza zijn bronchitis en secundaire bacteriële pneumonie (longontsteking). Voor behandeling van deze ziekten kan een ziekenhuisopname noodzakelijk zijn. Influenza is met name een risico voor bejaarden en chronisch zieken zoals hart- en suikerpatiënten. Echter, tijdens de pandemie in 1918 (zie verder), werden jonge, gezonde individuen ernstig ziek na influenza infectie.

Hoe wordt de diagnose influenza gesteld?
In het algemeen baseert de arts zijn diagnose op basis van klinische symptomen. Het kan echter lastig zijn om influenza te onderscheiden van andere respiratoire infecties. Tijdens een influenza epidemie, blijkt 60-70% van de mensen met duidelijk influenza-achtige symptomen ook daadwerkelijk geïnfecteerd te zijn met het virus. Met behulp van laboratorium tests kan het influenza virus of viraal eiwit in neus- of keelwatten aangetoond worden.

Hoe is influenza te onderscheiden van een gewone verkoudheid?
Veel mensen verwarren een gewone verkoudheid met influenza. Influenza veroorzaakt echter, meestal ernstigere klachten dan een verkoudheid. De symptomen van een gewone verkoudheid verdwijnen in het algemeen sneller en complicaties zoals een longontsteking komen slechts zelden voor.

Wat zijn de symptomen van een gewone verkoudheid?
De symptomen van een verkoudheid zijn: een loopneus, niezen, waterige ogen en keelpijn. Deze symptomen zijn beperkt tot het bovenste deel van de luchtwegen. Koorts en spierpijn zijn in het algemeen niet geassocieerd met een verkoudheid.

Zijn er virussen die wat betreft symptomen op influenza lijken?
Naast influenza virussen kunnen andere respiratoire infecties influenza-achtige klachten geven. Infecties met het rhinovirus, respiratoir syncytieel virus (RSV), para-influenza virus of adenovirus kunnen een ziekte induceren die aangezien kan worden voor influenza vanwege het feit dat ze zijn geassocieerd met vergelijkbare symptomen.

Is influenza te voorkomen?
De enige bewezen, effectieve methode van preventie is vaccinatie.

Hoe komt het dat mensen vooral in de winter influenza krijgen?
In gematigde klimaten, worden mensen met name geïnfecteerd met influenza van oktober tot maart. In tropische gebieden, kan influenza in elk jaargetijde voorkomen. Mogelijke verklaringen voor de hoge influenza activiteit in het winterseizoen zijn enerzijds dat mensen in deze periode veel en dicht bij elkaar zitten wat de verspreiding van het virus vergemakkelijkt en anderzijds dat het virus langer overleeft in de droge lucht binnenshuis.

Hoe verspreidt het influenzavirus zich?
De transmissie van het virus vindt plaats door hele kleine druppeltjes die vrijkomen tijdens het niezen of hoesten. Het virus infecteert vervolgens cellen in het ademhalingskanaal en vermeerdert zich binnen vier tot zes uur.

Hoe lang is een persoon besmettelijk?
De besmettelijk periode is voor volwassenen 3-5 dagen vanaf het begin van symptomen en tot 7 dagen voor jonge kinderen.

Wat is de behandeling?
Zoals het geval is met de meeste virale ziekten heeft influenza zijn beloop nodig. Als je influenza hebt kun je een pijnstiller zoals paracetamol gebruiken om hoofdpijn en spierpijn te verlichten en de koorts te verminderen. In een aantal landen zijn de antivirale middelen amantadine en rimantadine beschikbaar ter behandeling van infectie met influenza A: ze zijn allebei even effectief maar amantadine kan neurologische klachten en rimantadine maag/darmklachten veroorzaken. Bovendien treedt bij gebruik van deze middelen resistentie op.
De nieuwste categorie medicijnen tegen influenza zijn de zgn. neuraminidase inhibitors. Neuraminidase inhibitors grijpen in op de virus replicatie en kunnen de ziekteperiode verkorten met 1 à 2,5 dagen, mits binnen 48 uur na het verschijnen van de eerste symptomen de behandeling gestart wordt. Op dit moment zijn zanamivir (Relenza®) en oseltamivir (Tamiflu®) geregistreerd voor behandeling van influenza in Europa. Oseltamivir (Tamiflu®) kan influenza ook voorkomen (bv. wanneer er influenza heerst en er contact heeft plaatsgevonden met iemand die influenza heeft, kan het medicijn een volledige influenza infectie voorkomen).

Hoeveel mensen krijgen influenza?
Vrijwel ieder jaar is er een influenza epidemie, hoewel de mate en de ernst van deze epidemieën zeer kunnen variëren. Soms vindt er een pandemie plaats (zie verder). De meest frequente, hevige en ernstige uitbraken worden veroorzaakt door het influenza A virus. Tijdens de interpandemische perioden lopen met name personen uit de zgn. "hoog risico" groep (o.a. mensen met bepaalde chronische aandoeningen) gevaar te overlijden aan complicaties van influenza. De schatting is dat ongeveer 10-15% van de mensen over de hele wereld per jaar influenza krijgen. Tijdens grote epidemieën kan dit oplopen tot 50%.

Wat is een epidemie?
Er wordt gesproken van een epidemie wanneer het aantal gevallen van influenza in een bepaald gebied gedurende een bepaalde periode aanzienlijk hoger is ten opzichte van het aantal influenza gevallen gedurende de rest van het jaar.

Wat is een pandemie?
In het algemeen is een pandemie een epidemie die een zeer groot gebied (tenminste een heel continent) bestrijkt en die normaal gesproken effect heeft op een groot deel van populatie. Wanneer je deze definitie neemt is er elk jaar een pandemie. In het geval van influenza wordt daarom de term pandemie gelimiteerd tot een wereldwijde epidemie die is ontstaan door een nieuw virus subtype. Een nieuw subtype wordt gekarakteriseerd door een grote verandering in de eiwit antigenen op het oppervlak van het virusdeeltje. Omdat de meeste mensen niet de kans hebben gehad immuun te worden tegen dit nieuwe virus, kan er wijdverspreide infectie plaatsvinden. Pandemieën kunnen alleen plaatsvinden door een nieuw subtype van het type A influenza virus.

Wanneer is de volgende pandemie?
Dit is niet bekend. In de 20ste eeuw waren er ernstige pandemieën in 1918 ("Spaanse griep"), 1957 ("Aziatische griep") en in 1968 ("Hong Kong griep").

Waar zal het nieuwe virus vandaan komen?
Ervaringen uit het verleden wijzen naar Azië maar het zou overal vandaan kunnen komen.

Zal de volgende pandemie tijdens de winter komen?
Niet perse. Het zou op ieder moment in het jaar kunnen gebeuren. De beruchte "Spaanse griep" is begonnen in maart-juli 1918. Echter, de meeste doden vielen in de winter van 1918.


Last updated: 12 September 2005